Z
Phương Pháp Giáo Dục Sớm

Điều gì khiến con cảm thấy xấu hổ ? biện pháp kỷ luật thế nào là đúng

Điều gì khiến con cảm thấy xấu hổ ? biện pháp kỷ luật thế nào là đúng

Có lẽ không ít bố mẹ đã từng quen thuộc với cảnh khi mình đi học có những bạn mắc lỗi, bị gọi tên nhắc nhở và phải đứng trước tập thể lớp hay thậm chí là toàn trường. Người lớn khi ấy dùng cách này để muốn trẻ nhận ra lỗi, biết xấu hổ và thay đổi được hành vi của mình. Nhưng liệu mọi chuyện có diễn ra như vậy?

XẤU HỔ LÀ GÌ

Tự hỏi mình rằng điều gì khiến một đứa trẻ cảm thấy xấu hổ? Bạn có thể xem một vài ví dụ dưới đây:

? Kể hoặc nói một ít chuyện đã xảy ra trước đó dù biết rằng trẻ có thể sẽ cảm thấy ngượng, lúng túng để nhằm mục đích thay đổi thái độ và hành động của trẻ.

? Đem những chuyện đáng lẽ là riêng tư về hành động của trẻ cũng như hậu quả của nó đi chia sẻ với bạn bè, người thân hay thậm chí là kể trên mạng xã hội.

? Cố ý khiến trẻ cảm thấy bản thân mình thật tồi tệ thay vì chỉ đơn thuần tập trung vào hành vi mình muốn trẻ thay đổi.

CẢM THẤY CÓ LỖI – CẢM THẤY XẤU HỔ

Điều khiến bố mẹ cảm thấy băn khoăn là suy nghĩ và cảm xúc đều có thể tác động đến hành vi của mình. Ví dụ, nếu bạn la mắng trước mặt con và sau đó cảm thấy có lỗi hay hối tiếc vì mình đã làm như vậy thì những cảm xúc này có thể là đủ để bạn tự thay đổi hành vi sau đó của mình. Nhưng có sự khác biệt giữa cảm thấy có lỗi và cảm thấy xấu hổ.

Brené Brown, chuyên gia nghiên cứu của trường Đại học Houston, tác giả của cuốn sách bán chạy nhất New York Times “Daring Greatly” đã chỉ ra điểm khác biệt giữa 2 cảm xúc này:

? Người cảm thấy có lỗi sẽ nói: Mình đã làm một việc tồi tệ.

? Người cảm thấy xấu hổ sẽ nói: Mình thật là tệ.

Cho dù bạn đang giải quyết vấn đề hành vi nào của trẻ thì chắc hẳn khiến con nghĩ mình là người thật tồi tệ, kém cỏi cũng không phải là một thông điệp mà bạn muốn trẻ nhận được.

TẠI SAO KHIẾN TRẺ CẢM THẤY XẤU HỔ LÀ KHÔNG HIỆU QUẢ ĐỂ THAY ĐỔI HÀNH VI

Khiến trẻ cảm thấy xấu hổ có thể gây hại cho trẻ vì cảm giác xấu hổ thường khó dứt ra được và nó có thể kéo dài lâu hơn bạn nghĩ. Ngoài ra cách làm này cũng tác động đến những điều ẩn sâu bên trong trong khi nó lại mất rất nhiều thời gian để mình có thể tạo dựng cho con:

? Lòng tự trọng của con

? Mối quan hệ lâu dài giữa con và bạn

SẼ RA SAO NẾU GẦN Đ Y MÌNH ĐÃ KHIẾN CON CẢM THẤY XẤU HỔ

Nếu bạn đang đọc bài viết này và nghĩ rằng mình đã làm như vậy với con thì có lẽ bây giờ là cơ hội để bạn xin lỗi. Con cần thấy rằng bạn cũng là con người và cũng có những lúc mắc lỗi.
Một lời xin lỗi chân thành vẫn sẽ có tác dụng khôi phục lại mối quan hệ giữa mình với con để từ đó tận dụng sự gắn kết này như là một vũ khí mạnh nhất tác động đến hành vi của con thay vì khiến con cảm thấy xấu hổ.

LÀM SAO ĐỂ TÁC ĐỘNG ĐƯỢC HÀNH VI CỦA TRẺ MÀ KHÔNG KHIẾN TRẺ CẢM THẤY XẤU HỔ

Công cụ tốt nhất mà bạn có sẵn để thay đổi hành vi của con chính là mức độ gắn kết trong mối quan hệ giữa con và bạn. Về mặt lý tưởng, bạn muốn tạo ra một sợi dây liên kết mà ở đó con vẫn cảm thấy tích cực về bản thân mình nhưng vẫn có chỗ để con học từ những gì mình đã làm sai. Do vậy, nếu con chọn là làm sai thay vì là làm đúng, mình cần có thêm cuộc trò chuyện về những lựa chọn của con và để xem lần sau liệu mình có thể làm khác đi.

Dưới đây là một vài câu hỏi mang tính tích cực mà bạn có thể vận dụng:

? “Mẹ muốn con nói cho mẹ nghe chuyện gì đã xảy ra”. Bạn có thể dành ra một vài phút để nghe con nói trước khi bạn định nói bất kỳ điều gì.

? “Nó khiến con cảm thấy như thế nào?” Giúp trẻ xác định được cảm xúc có liên quan đến sự kiện đã diễn ra. Nó có thể là tức giận, sợ hãi, cô đơn, ngạc nhiên…

? “Nếu có thể làm khác thì con nghĩ mình sẽ làm như thế nào?” Đây là một câu hỏi lớn. Đây cũng là điều lý tưởng nhất khi bạn muốn con tự mình đưa ra được phương án thay thế phù hợp nhất. Và ở thời điểm hiện tại, mình nên ghi nhận nó để nếu có trường hợp tương tự xảy ra con cũng có cách giải quyết khác thay vì mắng con, khiến con cảm thấy xấu hổ vì sao không chọn nó ngay từ đầu.

? “Thế bây giờ tiếp theo con định làm gì?” Củng cố tiếng nói của con bằng việc giúp con nghĩ ra được giải pháp cho hoàn cảnh hiện giờ.

? “Bố mẹ có thể giúp con như thế nào?” Câu này thường bị bỏ qua nhưng thật ra nó lại rất có sức ảnh hưởng. Cho dù thực tế mình có thể không làm được gì nhưng con có thể cảm nhận được sự chân thành rằng bạn thực sự muốn giúp con theo hướng tích cực thay vì khiến con có cảm giác tiêu cực về mình để thay đổi hành vi.

Chắc hẳn trong quá trình làm cha mẹ, bản thân bạn cũng thu lượm được cho mình nhiều bài học, do vậy, tận dụng cơ hội này để tiếp tục hoàn thiện bản thân và trở thành một người thân thật sự của con.

Bài viết của Mầm Nhỏ có sự tham khảo từ: https://www.verywellfamily.com/

Tài liệu được dịch bởi : Page Mầm Nhỏ

 

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Trả lời